سلامت دهان فقط به زیبایی لبخند مربوط نیست. عفونت‌های دهان می‌توانند بر سلامت کل بدن اثر بگذارند و با مراقبت روزمره‌ی ساده تا حد زیادی قابل پیشگیری‌اند. در ادامه مهم‌ترین عادت‌های سالم برای دهان و دندان را مرور می‌کنیم.
۱. مسواک زدن اصولی
- روزی دو بار، صبح و شب قبل از خواب، مسواک بزنید.
- هر بار حدود دو دقیقه زمان بگذارید.
- از مسواک نرم یا متوسط و خمیردندان حاوی فلوراید استفاده کنید.
- مسواک را با زاویه‌ی تقریباً ۴۵ درجه نسبت به لثه و با حرکات ملایم و دورانی حرکت دهید. فشار زیاد به مینای دندان و لثه آسیب می‌زند.
- سطح زبان را هم نرم تمیز کنید، چون بخش بزرگی از باکتری‌های بوی بد دهان آنجا جمع می‌شوند.
- مسواک را هر سه ماه یا زودتر، اگر موهایش حالت خود را از دست داد، عوض کنید.
۲. نخ دندان، بخش فراموش‌شده‌ی بهداشت دهان
مسواک به فضای بین دندان‌ها نمی‌رسد و پوسیدگی و بیماری لثه اغلب از همان‌جا شروع می‌شود. روزی یک بار از نخ دندان یا مسواک بین‌دندانی استفاده کنید. اگر در ابتدا لثه‌ها کمی خون‌ریزی کردند، نگران نشوید. با ادامه‌ی منظم استفاده معمولاً بهتر می‌شود. اگر خون‌ریزی ادامه پیدا کرد، به دندانپزشک مراجعه کنید.
۳. تغذیه‌ی مناسب برای دندان‌های سالم
- مصرف نوشیدنی‌های شیرین و گازدار، آبمیوه‌های صنعتی و شیرینی‌جات را کم کنید. باکتری‌های دهان از قند اسید تولید می‌کنند و این اسید مینا را حل می‌کند.
- تعداد دفعات خوردن تنقلات شیرین از مقدار آن مهم‌تر است. خوردن مداوم در طول روز دندان را بیشتر در معرض اسید قرار می‌دهد.
- لبنیات، سبزیجات و میوه‌های تازه، مغزها و غذاهای سرشار از کلسیم و ویتامین D به استحکام دندان‌ها کمک می‌کنند.
- نوشیدن آب، به‌ویژه بعد از غذا، به شست‌وشوی بقایای مواد غذایی کمک می‌کند.
۴. عادت‌هایی که به دهان آسیب می‌زنند
- سیگار و قلیان: از عوامل اصلی بیماری لثه، لکه‌های دندانی، بوی بد دهان و سرطان دهان هستند.
- جویدن اجسام سخت: یخ، مداد و باز کردن درب بطری با دندان باعث ترک و شکستگی می‌شود.
- دندان‌قروچه: اگر صبح‌ها با درد فک یا دندان بیدار می‌شوید، با دندانپزشک درباره‌ی نایت‌گارد مشورت کنید.
۵. معاینه‌ی منظم
حتی با مراقبت دقیق در خانه، هر شش ماه یک بار برای معاینه و جرم‌گیری به دندانپزشک مراجعه کنید. جرم دندان را مسواک برطرف نمی‌کند و فقط با ابزار تخصصی پاک می‌شود. تشخیص زودهنگام پوسیدگی هم درمان را ساده‌تر و ارزان‌تر می‌کند.
۶. چه علائمی را نباید نادیده گرفت؟
در این موارد زودتر به دندانپزشک مراجعه کنید:
- درد یا حساسیت مداوم دندان
- خون‌ریزی یا تورم لثه
- بوی بد دهان که با مسواک برطرف نمی‌شود
- زخم دهان که بیش از دو هفته خوب نشود
- لق شدن دندان در بزرگسالان
جمع‌بندی
مسواک روزانه، نخ دندان، تغذیه‌ی سالم و ویزیت منظم چهار عادت ساده‌اند که بهترین نتیجه را برای سلامت دهان می‌دهند. شروع این عادت‌ها هیچ‌وقت دیر نیست.
این مطلب جنبه‌ی آموزشی دارد و جایگزین معاینه و مشاوره‌ی دندانپزشک نیست.